Κατά τη διάρκεια της συζήτησης του νομοσχεδίου για την Πολιτική Προστασία στην Ολομέλεια της Βουλής, ο Ειδικός Αγορητής του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, Γιώργος Ψυχογιός, εξέφρασε τη διαφωνία του με την προσέγγιση και την κατεύθυνση του σχεδίου νόμου, υπογραμμίζοντας ότι δεν ανταποκρίνεται στις σύγχρονες προκλήσεις της κλιματικής κρίσης και τις κοινωνικές ανάγκες.

Ο κ. Ψυχογιός ξεκίνησε την τοποθέτησή του εκφράζοντας τη συμπαράσταση, αλληλεγγύη και ευχαριστίες στους ανθρώπους που επιχειρούν στην πρώτη γραμμή στα πύρινα μέτωπα. Ωστόσο, τόνισε με έμφαση ότι δεν μπορούμε να είμαστε «πάλι στο ίδιο έργο θεατές». Παρατήρησε ότι ακόμα και όταν φτάνουν δυνάμεις, τα αποτελέσματα είναι τραγικά – χιλιάδες στρέμματα καμένα, καλλιέργειες και περιουσίες χαμένες – εάν δεν υπάρχουν αποτελεσματικές παρεμβάσεις πρόληψης, βασικά έργα υποδομής, και εξειδικευμένα τοπικά σχέδια για την αποτροπή της επέκτασης της πυρκαγιάς. Πρόσθεσε ότι η αποκατάσταση και οι αποζημιώσεις σε αυτές τις περιοχές δεν πρέπει να ακολουθήσει την πορεία που είχε στο Ζάρκο, το Δαμάσι, το Αρκαλοχώρι, την Εύβοια, την Κορινθία, τη Βρίσα της Λέσβου και σε πολλές άλλες περιοχές της χώρας.

Ο Βουλευτής δήλωσε ότι το νομοσχέδιο αποτελεί παράδειγμα των λόγων για τους οποίους ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ φωνάζει για τις υποδομές, τον εξοπλισμό και τη μονιμότητα. Είπε ότι, παρά τον «φιλόδοξο τίτλο και τις υψηλές διακηρύξεις», η νομοθετική αυτή πρωτοβουλία δεν είναι “τομή”, αλλά περιορίζεται σε «μικρές αλλαγές γραφειοκρατικές και διοικητικές». Υπογράμμισε ότι η Πολιτική Προστασία και το Πυροσβεστικό Σώμα δεν χρειάζονται απλώς διορθωτικές παρεμβάσεις, αλλά νέα θεμελίωση πάνω στην πρόληψη, την ισχυρή δημόσια διοίκηση, δηλαδή ισχυρή Πολιτεία, καθώς και την κοινωνική συμμετοχή. Η απάντηση, βάσει των αποσπασματικών διατάξεων που προωθεί το Νομοσχέδιο, είναι ξεκάθαρα ανεπαρκής.

Εστιάζοντας στις κύριες ελλείψεις του νομοσχεδίου, ο κ. Ψυχογιός ανέφερε:

• Έλλειψη στρατηγικού, ολιστικού σχεδίου πρόληψης, που αποτελεί τον πυρήνα της πολιτικής προστασίας, σε συνθήκες ακραίων φαινομένων και κλιματικής κρίσης.
• Ανεπαρκής χρηματοδοτική στήριξη των δήμων και των περιφερειών: Επισήμανε ότι παρά τη διάθεση κάποιων χρημάτων, η ΚΕΔΕ έχει δηλώσει ότι αυτά «όχι μόνο δεν φτάνουν, αλλά δεν έχουν ενισχυθεί ουσιαστικά ούτε σε προσωπικό, ούτε σε υποδομές και μέσα».
• Προβλήματα στελέχωσης του Πυροσβεστικού Σώματος: Υπογράμμισε ότι η υποστελέχωση παραμένει, οι αδικίες σε βάρος των υπηρετούντων επιδεινώνονται, και οι προκηρύξεις λειτουργούν με «ασάφειες, ακόμη και με προσχηματικά αντιφατικά κριτήρια και αποκλεισμούς». Αναφέρθηκε στις διαφορές στα ηλικιακά όρια όπου ορίζεται ως όριο τα 30 έτη για γενικών καθηκόντων επταετίας, έναντι 50 έτη για οδηγούς και 40 έτη για μάχιμους, που ίσχυε σε προηγούμενη προκήρυξη για τους εποχικούς, αλλά και τα 35 έτη στην προκήρυξη της ΕΜΟΔΕ. Τόνισε ότι ο Πρόεδρος των συμβασιούχων πυροσβεστών, κ. Ψαρόπουλος, είχε επισημάνει ότι η ηλικία για τους οδηγούς λειτουργεί αντιστρόφως ανάλογα με την εμπειρία. Ο Βουλευτής ζήτησε πλήρη απορρόφηση, ηθική και διοικητική στήριξη, εργασιακή ασφάλεια του προσωπικού, χωρίς αυθαίρετες διακρίσεις και αποκλεισμούς.
• Ανασφάλεια στην Γενική Διεύθυνση Αποκατάστασης Επιπτώσεων Φυσικών Καταστροφών: Ζήτησε άμεσο χρονοδιάγραμμα για την κατοχύρωση των θέσεων των εργαζομένων, καθώς υπηρετούν με διαρκώς ανανεούμενες συμβάσεις, δημιουργώντας ανασφάλεια σε μια νευραλγική υπηρεσία. Τόνισε την ανάγκη για μόνιμες θέσεις πλήρους απασχόλησης στο νέο οργανόγραμμα.
• Εθνικός Μηχανισμός Εναέριας Διάσωσης και Αεροδιακομιδών: Εξέφρασε την ανησυχία ότι ο Μηχανισμός «Θεοφάνης Ερμής Θεοχαρόπουλος», που νομοθετήθηκε το 2022, λαμβάνει ένα επιπλέον πενταετές μεταβατικό στάδιο, το οποίο, εκτός του ότι δεν αντιμετωπίζει άμεσα τα πολλά περιστατικά σε όλη τη χώρα, μπορεί να οδηγήσει σε «outsourcing» και εκχώρηση βασικών αρμοδιοτήτων και υπηρεσιών αυτού του μηχανισμού σε ιδιώτες και με αδιαφανείς διαδικασίες.
• Έλλειψη πλαισίου κοινωνικής λογοδοσίας και μηχανισμού παρακολούθησης για την αποκατάσταση των ζημιών, με τα έργα να καθυστερούν πάρα πολύ. Επεσήμανε την ανάγκη εποπτείας της υλοποίησης των έργων από την Πολιτεία.
• Απουσία οριζόντιας στρατηγικής ανά περιφέρεια και θεσμικής κατοχύρωσης της συμμετοχής δήμων και περιφερειών στα όργανα και τους μηχανισμούς λήψης αποφάσεων, με τοπικά σχέδια δράσης.
• Αναγκαιότητα ενίσχυσης των Δασικών Υπηρεσιών: Κατήγγειλε ότι η κυβέρνηση δεν έχει υλοποιήσει τις προσλήψεις που δρομολογήθηκαν από τον ΣΥΡΙΖΑ το 2019, με αποτέλεσμα τα δασαρχεία της Αττικής να έχουν ελλείψεις 70-75% σε βασικό προσωπικό. Μεγάλες οι ανάγκες και στα Δασαρχεία της Κορινθίας. Υπογράμμισε ότι η λύση είναι «μόνιμες θέσεις και προσλήψεις», καθώς η δασική υπηρεσία είναι η πρώτη στην προετοιμασία και την πρόληψη όλο τον χρόνο.
• Αργές διαδικασίες στο Ταμείο Ανάκαμψης: Παρατήρησε ότι το νομοσχέδιο δεν περιλαμβάνει συγκεκριμένα μέτρα από το Ταμείο, και η απορρόφηση των κονδυλίων είναι ελάχιστη, μη αποτυπώνοντας σε δήμους και περιφέρειες.

Κλείνοντας την τοποθέτησή του, ο κ. Ψυχογιός υπογράμμισε ότι η πολιτική προστασία «δεν είναι μόνο ένας διαχειριστικός μηχανισμός, είναι ένα πολυεπίπεδο εργαλείο» που απαιτεί «στρατηγικές παρεμβάσεις, όχι μόνο μικροαλλαγές και διευθετήσεις», οι οποίες θα πρέπει να αποτυπώνονται «στο πεδίο και στην πράξη και όχι μόνο στα λόγια και στις διακηρύξεις».

Τόνισε ότι η πολιτική προστασία απαιτεί «πειθαρχία, αποφασιστικότητα, αλληλεγγύη», αλλά κυρίως «έμπνευση και όραμα», υιοθετώντας το περιεχόμενο της Διαταγής στην πρόσφατη ορκωμοσία των νέων Ανθυποπυραγών, όπου εκπροσώπησε τον Πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Σ. Φάμελλο, για να καταλήξει ότι το συγκεκριμένο νομοσχέδιο δεν υπηρετεί τίποτα από αυτά.

Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, όπως δήλωσε ο κ. Ψυχογιός, δεν μπορεί να είναι θετικός επί της αρχής στο νομοσχέδιο, αλλά θα στηρίξει επιμέρους άρθρα που δίνουν κάποιες πρόσκαιρες λύσεις.

Διαβεβαίωσε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ θα συνεχίσει τις παρεμβάσεις του «μέσα και έξω από τη Βουλή στην κατεύθυνση μιας σύγχρονης και ολοκληρωμένης πολιτικής προστασίας», που θα ανταποκρίνεται στις μεγάλες προκλήσεις της κλιματικής κρίσης και θα κατοχυρώνει την ασφάλεια και τις σύγχρονες ανάγκες της κοινωνίας.

Το άρθρο Γ. Ψυχογιός: «Κατώτερο των περιστάσεων και με αποκλεισμούς έμπειρου προσωπικού το νομοσχέδιο για την Πολιτική Προστασία» εμφανίστηκε πρώτα στο Γιώργος Ψυχογιός.

Κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας και την πολιτική προστασία, ο βουλευτής Κορινθίας και τομεάρχης Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Γιώργος Ψυχογιός, εξέφρασε σοβαρές επιφυλάξεις και κριτική, τονίζοντας ότι, αν και περιέχει θετικά σημεία και λύνει κάποια ζητήματα, στρατηγικά δεν καλύπτει βασικές ανάγκες και περιλαμβάνει αδικίες.

Βασικές Επισημάνσεις και Κριτική του Νομοσχεδίου από τον βουλευτή:

• Το νομοσχέδιο είναι κυρίως κείμενο διαχείρισης και όχι σχεδίου ανθεκτικότητας, καθώς δεν περιλαμβάνει καμία στρατηγική για την πρόληψη, με εξαίρεση το άρθρο 5 για την εκτίμηση κινδύνων πυρκαγιών. Η πολιτεία παραμένει σε λογική «μετά τη φωτιά, μετά την καταστροφή», ενώ η πρόληψη απαιτεί καθημερινή δουλειά, σχέδιο, προσωπικό.
• Η υποστελέχωση του Πυροσβεστικού Σώματος είναι τεκμηριωμένη και σημαντική. Ανάγκη για την κάλυψη περίπου 3.500 θέσεων.
• Η δημιουργία της νέας κατηγορίας των «Επί θητεία» πυροσβεστών αντιμετωπίζει προσωρινά επείγουσες ανάγκες, αλλά δεν παρέχει μόνιμες και σταθερές λύσεις εργασίας. Η ρύθμιση περιλαμβάνει αδικίες, όπως το αυθαίρετο ηλικιακό όριο των 30 ετών, το οποίο δεν βασίζεται σε σοβαρή τεκμηρίωση και αποκλείει έμπειρο δυναμικό, ενώ το ίδιο το Υπουργείο είχε θέσει όρια 40 και 50 ετών σε προηγούμενες προκηρύξεις εποχικών πυροσβεστών.
• Ένα ελάχιστο ποσοστό των διαθέσιμων πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης έχει απορροφηθεί από το Υπουργείο. Δίνεται υπερβολική έμφαση στα εναέρια μέσα και τις εργολαβίες, ενώ παραμερίζονται οι δημόσιες δασικές υπηρεσίες, τα τοπικά σχέδια πρόληψης και οι δήμοι.
• Υπάρχει σοβαρό πρόβλημα με τα πυροσβεστικά οχήματα, καθώς πολλά χρήζουν επισκευής ή είναι εκτός μάχης, όπως αναδείχθηκε με το παράδειγμα της Περιφέρειας Πελοποννήσου.
• Το νομοσχέδιο δεν προβλέπει ουσιαστική συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών και της αυτοδιοίκησης στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας. Η διάρκεια ισχύος της κατάστασης έκτακτης ανάγκης, αν και αυξημένη, παραμένει περιορισμένη και ανεπαρκής για την έγκαιρη έναρξη έργων αποκατάστασης, όπως έχουν επισημάνει οι ίδιοι οι δήμοι.
• Η Γενική Διεύθυνση Αποκατάστασης Πτώσεων Φυσικών Καταστροφών (ΓΔΑΕΦΚ) είναι υποστελεχωμένη, με πολλούς συμβασιούχους. Έργα αποκατάστασης και αποζημιώσεις πληγέντων καθυστερούν δραματικά σε όλη την Ελλάδα, με χαρακτηριστικά παραδείγματα το Ζάρκο, το Δαμάσι, το Αρκαλοχώρι, τη Βρίσα και την Κορινθία.
• Απουσιάζει η πρόβλεψη για δημόσια διαβούλευση στα τοπικά σχέδια, καθώς και μηχανισμοί απολογισμού δράσεων, εποπτείας εργολαβιών και κριτηρίων επιλογής έργων. Αυτό οδηγεί σε πλημμελή αποκατάσταση και αλλαγές αναδόχων, όπως στο παράδειγμα των Γερανίων.
• Ο νόμος του 2022 για την εναέρια διάσωση και αεροδιακομιδή, που θεσπίστηκε μετά τον τραγικό χαμό του Ερμή Θεοχαρόπουλου, παραμένει σχέδιο επί χάρτου, με τραγικές συνέπειες, όπως πρόσφατα στη Δράμα.
• Υπάρχει τεράστιο πρόβλημα στέγασης για εποχικούς και μόνιμους πυροσβέστες, ιδίως στα νησιά, οδηγώντας σε απαράδεκτες συνθήκες διαβίωσης.
• Άμεσες μόνιμες προσλήψεις στο Πυροσβεστικό Σώμα και τη Δασική Υπηρεσία. Αξιοποίηση και παραμονή έμπειρων στελεχών με συμβάσεις, καθώς και απορρόφησή τους στο Πυροσβεστικό Σώμα για μακροπρόθεσμες λύσεις.
• Μετατροπή των εποχικών συμβάσεων σε 12μηνες με πλήρη εργασιακά δικαιώματα και άμεση στήριξη των συμβασιούχων στην εύρεση κατοικίας στον τόπο διορισμού τους, ιδίως στα νησιά.
• Ανάπτυξη στρατηγικού σχεδίου πρόληψης με ενεργοποίηση της αυτοδιοίκησης, της επιστημονικής κοινότητας και της κοινωνίας των πολιτών.
• Αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων με κριτήρια δημοσίου συμφέροντος και όχι με εργολαβική διαχείριση της κρίσης.
• Ανάγκη δημόσιας διαβούλευσης στα τοπικά σχέδια, με μηχανισμούς απολογισμού δράσεων και εποπτεία των εργολαβιών για διασφάλιση της ποιότητας της αποκατάστασης και διαφάνεια στην επιλογή έργων.
• Εμπράκτως αναγνώριση της συνεισφοράς των πιστοποιημένων εθελοντών πολιτικής προστασίας, εντάσσοντάς τους στη μοριοδότηση για προσλήψεις και στα γενικά καθήκοντα.
• Ταχεία υλοποίηση του μεταβατικού πλαισίου για την εναέρια διάσωση και αεροδιακομιδή, με στελέχωση υπηρεσιών και ενημέρωση των δήμων και πολιτών.
• Ενίσχυση των συνεργασιών και του συντονισμού μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων φορέων τόσο στην καταστολή όσο και στην αποκατάσταση.
• Το μοντέλο ανθεκτικότητας απαιτεί μακροχρόνιο σχεδιασμό, ισχυρό δημόσιο τομέα, επένδυση στην πρόληψη και σεβασμό στις τοπικές κοινωνίες.
• Η αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης αποτελεί εθνικό στοίχημα, το οποίο απαιτεί τη συνεχή παρουσία της πολιτείας με ουσιαστικές, μακροπρόθεσμες παρεμβάσεις και πολιτικές που θα θωρακίζουν τις κοινωνίες, ιδίως τους πιο ευάλωτους πολίτες.

Το άρθρο Γ. Ψυχογιός: Χρειάζονται βαθιές τομές, όχι αποσπασματικές ρυθμίσεις και αποκλεισμοί» εμφανίστηκε πρώτα στο Γιώργος Ψυχογιός.