Ο Τομεάρχης Μεταναστευτικής Πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Γιώργος Ψυχογιός, μιλώντας στο «Κεντρικό Μαγκαζίνο» του 105,5 Στο Κόκκινο, τόνισε ότι οι πρόσφατες ποινικές διώξεις –συμπεριλαμβανομένης εκείνης κατά του νυν Αρχηγού του Λιμενικού– επιβεβαιώνουν την ανάγκη για πλήρη διερεύνηση του πολύνεκρου ναυαγίου της Πύλου, με πάνω από 600 θύματα. «Ζητάμε δίκαιη δίκη και κράτος δικαίου, χωρίς εξαιρέσεις και χωρίς σκιές», υπογράμμισε.

Κομβικά σημεία:

• Η απόφαση του δικαστηρίου να προχωρήσει σε δίωξη ανέτρεψε την αρχειοθέτηση του Αυτοτελούς Τμήματος Πειραιά, ανοίγοντας τον δρόμο για σε βάθος έρευνα όλων των πτυχών και όλων των εμπλεκομένων.
• Η διοίκηση καθυστέρησε και δεν παρείχε εγκαίρως όλα τα στοιχεία· χρειάστηκε η παρέμβαση του Συνηγόρου του Πολίτη (Εθνικός Μηχανισμός Διερεύνησης περιστατικών αυθαιρεσίας) για να κινηθούν κρίσιμες διαδικασίες.
• Η άσκηση δίωξης κατά του Αρχηγού του Λιμενικού εκθέτει πολιτικά την κυβέρνηση, η οποία τον αναβάθμισε παρά τις εκκρεμείς καταγγελίες. Τίθεται ζήτημα αμεροληψίας της εσωτερικής έρευνας όταν ο κατηγορούμενος είναι επικεφαλής του Σώματος.
• Στις αποδιδόμενες πράξεις περιλαμβάνονται κακουργήματα. Στην πρότασή του το δικαστήριο αναφέρει ότι «μόνη πιθανή και ενεργή αιτία» της ανατροπής ήταν η ρυμούλκηση του σκάφους, στοιχείο που επιβαρύνει περαιτέρω την εικόνα των ευθυνών και εγείρει ζήτημα σοβαρής παράλειψης σε έρευνα-διάσωση.

Ο Γιώργος Ψυχογιός σημείωσε ότι η διαλεύκανση της υπόθεσης αφορά και την αξιοπιστία της χώρας διεθνώς, μετά την εκτεταμένη διεθνή δημοσιότητα και τις σχετικές αναφορές ευρωπαϊκών θεσμών. Δήλωσε την πλήρη στήριξη του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ στο κίνημα αλληλεγγύης και στις ομάδες δικηγόρων που υπερασπίζονται τα αυτονόητα, παρά τη στοχοποίησή τους.

Θέσεις – Αιτήματα ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ:

1. Άμεση και ανεπηρέαστη δικαστική διερεύνηση όλων των πτυχών, με πλήρη πρόσβαση στα στοιχεία.
2. Θεσμικές εγγυήσεις αμεροληψίας στην εσωτερική έρευνα του Λιμενικού· ο Αρχηγός δεν μπορεί να παραμένει στη θέση του μέχρι να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες.
3. Καμία διακριτική μεταχείριση για κανέναν ενώπιον του νόμου· απόδοση ευθυνών όπου προκύπτουν.

«Η υπόθεση της Πύλου δεν θα μπει στο αρχείο της λήθης. Θα παρακολουθούμε στενά, κοινοβουλευτικά και θεσμικά, μέχρι να αποδοθεί ολόκληρη η αλήθεια και οι ευθύνες εκεί όπου ανήκουν», κατέληξε ο Γιώργος Ψυχογιός.

Το άρθρο Γ. Ψυχογιός: Η κυβέρνηση εκτίθεται από τις ποινικές διώξεις για το ναυάγιο της Πύλου.  Απαιτούμε πλήρη και σε βάθος διερεύνηση, χωρίς καμία συγκάλυψη εμφανίστηκε πρώτα στο Γιώργος Ψυχογιός.

Σύμφωνα με δημοσιεύματα, η Frontex έχει ανοίξει φάκελο για τουλάχιστον 12 περιστατικά πιθανών παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ενώ ο εκτελεστικός διευθυντής του οργανισμού φέρεται να έχει παραδεχθεί πως στην Ελλάδα έχει δημιουργηθεί «αίσθηση ατιμωρησίας».

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι, κατά τη διάρκεια του ναυαγίου στην Πύλο, οι ελληνικές αρχές αρνήθηκαν τη συνδρομή της Frontex με drone, ενέργεια που θολώνει την εικόνα για τις συνθήκες του δυστυχήματος και εγείρει υπόνοιες συγκάλυψης.

Η σοβαρότητα της κατάστασης αναδεικνύεται και από τις πρόσφατες δηλώσεις του Υπευθύνου Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Frontex, Γιόνας Γκριμχέντεν, ο οποίος σε διεθνή μέσα ενημέρωσης (POLITICO και WELT) προειδοποίησε ότι η Frontex εξετάζει το ενδεχόμενο να ζητήσει την εκκίνηση διαδικασίας επί παραβάσει κατά της Ελλάδας λόγω συστηματικών παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων στα σύνορα. Ο ίδιος επισήμανε ότι σχεδόν το ένα τρίτο των ανοιχτών υποθέσεων παραβιάσεων στην Ε.Ε. αφορά τη χώρα μας, χαρακτηρίζοντας την Ελλάδα ως «το μεγαλύτερο πρόβλημα» στον τομέα αυτό.

Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ καλεί την κυβέρνηση να δώσει απαντήσεις, να ενισχύσει τη διαφάνεια και να πάρει ξεκάθαρη θέση για όσα γράφονται και λέγονται από ΜΜΕ και την ίδια τη Frontex, ώστε να μην υπάρχει καμία συγκάλυψη και να προστατεύεται το κύρος και ο σεβασμός στο διεθνές δίκαιο και τα θεμελιώδη δικαιώματα, που αποτελούν ισχυρό επιχείρημα για τη χώρα απέναντι σε όσους το παραβιάζουν.

Η Ερώτηση θέτει το κρίσιμο ερώτημα: πώς είναι δυνατόν να συνεχίζονται, σύμφωνα με τις μαρτυρίες και τις καταγγελίες που παρατίθενται, τέτοιες πρακτικές στα σύνορα της Ευρώπης χωρίς λογοδοσία; Ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη για τις φερόμενες πολύ σοβαρές παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου και την απαξίωση της ανθρώπινης ζωής;

Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ καλεί την κυβέρνηση να διερευνήσει πλήρως τα περιστατικά, να δημοσιοποιήσει τα πορίσματα και να διασφαλίσει την πλήρη εφαρμογή του κράτους δικαίου στον συγκεκριμένο τομέα και συνολικά στη χώρα.

Ακολουθεί η Ερώτηση όπως κατατέθηκε:

                                                                                    Αθήνα, 28 Απριλίου 2025

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τους κ. Υπουργούς

Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής

Μετανάστευσης και Ασύλου

Θέμα: Σοβαρά ερωτήματα για την τήρηση του Διεθνούς Δικαίου στα σύνορα και τις επιχειρήσεις   Έρευνας   και   Διάσωσης   τίθενται   πλέον   και   από   την  Frontex.   Η κυβέρνηση οφείλει να δώσει άμεσα απαντήσεις στην κοινωνία και την ΕΕ.

Το τελευταίο διάστημα, έρχονται στο φως διαδοχικά δημοσιεύματα και μαρτυρίες που καταδεικνύουν τη συστηματική και οργανωμένη πρακτική παράνομων επαναπροωθήσεων αιτούντων άσυλο από τις ελληνικές αρχές, ιδίως στα θαλάσσια σύνορα.

Σε πρόσφατο αποκαλυπτικό ρεπορτάζ του δημοσιογραφικού οργανισμού Solomon[1], αναφέρεται πως ο ίδιος ο εκτελεστικός διευθυντής της Frontex, Χανς Λέιτενς, παραδέχθηκε εσωτερικά ότι η στάση ανοχής απέναντι σε αυτές τις πρακτικές στην Ελλάδα έχει δημιουργήσει «αίσθηση ατιμωρησίας».

Παράλληλα, σύμφωνα με ρεπορτάζ του Associated Press[2], η Frontex έχει ανοίξει φάκελο για τουλάχιστον 12 περιστατικά πιθανών παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων από τις ελληνικές αρχές. Πρόκειται για περιστατικά που φέρονται να συνέβησαν το 2024 και να αφορούν βίαιες και εξευτελιστικές πρακτικές κατά μεταναστών και προσφύγων, πολλές φορές σε συνθήκες πλήρους σιωπής και αδιαφάνειας.

Παρότι η ελληνική κυβέρνηση απορρίπτει κατηγορηματικά τις καταγγελίες αυτές, η διεθνής εικόνα της χώρας επιβαρύνεται διαρκώς, ενώ αυξάνεται η ανησυχία για την υπονόμευση του κράτους δικαίου και την αποδυνάμωση θεμελιωδών δημοκρατικών εγγυήσεων. Τα ερωτήματα που τίθενται πλέον είναι πολιτικά, θεσμικά και ηθικά.

Ενδεικτικό της σοβαρότητας της κατάστασης είναι και η υπόθεση του ναυαγίου στην Πύλο, όπου δεκάδες άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους. Όπως αποκαλύπτει το ρεπορτάζ του Solomon, κατά τη διάρκεια της επιχείρησης η Frontex προσφέρθηκε να συνδράμει από αέρος με χρήση drone, πρόταση που απορρίφθηκε από τις ελληνικές αρχές, προκαλώντας ερωτήματα ως προς τη βούληση των αρχών να υπάρχει πλήρης καταγραφή και διαφάνεια των γεγονότων. Η άρνηση αυτή, σε συνδυασμό με την προσπάθεια μετακύλισης ευθυνών αποκλειστικά στους διακινητές, υποδηλώνει μια πιθανή μεθόδευση συγκάλυψης ενεργειών ή παραλείψεων. Το γεγονός ότι η Frontex δεν έχει πλήρη ενημέρωση για το συμβάν, ενισχύει περαιτέρω την εντύπωση ότι η επιχείρηση δεν έγινε με γνώμονα το διεθνές δίκαιο και την προστασία της ανθρώπινης ζωής.

Είναι δυνατό να ακολουθούνται τέτοιες πρακτικές, παρά τις διεθνείς εκκλήσεις για τήρηση της νομιμότητας; Με ποια μέτρα διασφαλίζεται η λογοδοσία των αρχών και η προστασία των πιο ευάλωτων;

Το καθεστώς «γκρίζας ζώνης δικαίου» που φαίνεται να έχει παγιωθεί δεν συνιστά απλώς παραβίαση διεθνών υποχρεώσεων της Ελλάδας συνιστά ευθεία απειλή για τον πυρήνα της Δημοκρατίας και του Κράτους Δικαίου.

Η σοβαρότητα της κατάστασης υπογραμμίζεται περαιτέρω από τις δηλώσεις του Υπεύθυνου Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Frontex, Γιόνας Γκριμχέντεν, ο οποίος δήλωσε σε διεθνή μέσα (POLITICO[3] & WELT[4]) ότι η Frontex εξετάζει πλέον το ενδεχόμενο να ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή την εκκίνηση διαδικασίας επί παραβάσει κατά της Ελλάδας, λόγω της συστηματικής παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στα σύνορα. Όπως ανέφερε, η Ελλάδα αποτελεί το μεγαλύτερο πρόβλημα της Ε.Ε. στον τομέα αυτό, με σχεδόν το ένα τρίτο των ανοιχτών υποθέσεων να αφορούν την ελληνική πλευρά. Ειδικότερα, μετά από καταγγελία για περιστατικό ανοιχτά της Λέσβου (3/4/2025), η Frontex συγκεντρώνει οπτικοακουστικό υλικό και μαρτυρίες, και δεν αποκλείει την αναστολή χρηματοδότησης ή ακόμη και την αποχώρηση από τη χώρα. Ωστόσο, ο ίδιος σημειώνει πως κάτι τέτοιο θα στερούσε από την Ε.Ε. τη δυνατότητα εποπτείας.

Κατόπιν των ανωτέρω,

Επειδή, η Ελλάδα ως συμβαλλόμενο κράτος στη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας (άρθρο 98 §2), στη Σύμβαση για την Ασφάλεια της Ανθρώπινης Ζωής στη Θάλασσα (SOLAS, κεφ. V) και στη Σύμβαση για τη Ναυτική Έρευνα και Διάσωση (SAR, κεφ. 2.1.10 και 1.3.2), έχει υποχρέωση να παρέχει αποτελεσματική έρευνα και διάσωση, ανεξαρτήτως της κατάστασης του διασωζόμενου, διασφαλίζοντας ασφαλή μεταφορά και ιατρική φροντίδα.

Επειδή, στο άρθρο 33 της Σύμβασης της Γενεύης προβλέπεται ρητά ότι οι συμβαλλόμενες χώρες απαγορεύεται να προβαίνουν σε απελάσεις ή επαναπροωθήσεις καθ’ οιονδήποτε τρόπο στα σύνορα εδαφών κρατών στα οποία η ελευθερία και η ζωή απειλούνται.

Επειδή, οι καταγγελίες για παράνομες επαναπροωθήσεις είναι συνεχείς και διεθνώς αναγνωρισμένες, γεγονός που πλήττει την αξιοπιστία της χώρας και την τήρηση των διεθνών υποχρεώσεών της.

Επειδή, η απουσία διαφάνειας και λογοδοσίας υπονομεύει την εμπιστοσύνη της κοινωνίας στους θεσμούς και το κράτος δικαίου.

Επειδή, η απόρριψη της προσφερόμενης συνδρομής από τη Frontex στο ναυάγιο της Πύλου ενισχύει την υπόνοια συγκάλυψης και πολιτικής σκοπιμότητας και θίγει τον ρόλο της Frontex ως ανεξάρτητου παρατηρητή και ελεγκτικού μηχανισμού στις κοινές επιχειρήσεις.

Επειδή, πέραν της απρεπούς και αντιθεσμικής στάσης του Υπουργείου απέναντι στο πόρισμα της έρευνας του Συνηγόρου του Πολίτη για το ναυάγιο της Πύλου –της μοναδικής που διεξήχθη– δεν έχει υπάρξει κάποια ενημέρωση για ανάληψη δράσεων επ’ αυτού.

Επειδή, η απόδοση ευθυνών όταν χάνονται ανθρώπινες ζωές είναι κρίσιμο ζήτημα για την εμπέδωση του Κράτους Δικαίου.

Επειδή, ο Υπεύθυνος Προστασίας Θεμελιωδών Δικαιωμάτων (ΥΠΘΔ) στο Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου έχει αρμοδιότητα τη συλλογή και προκαταρκτική αξιολόγηση καταγγελιών για φερόμενες παραβάσεις Θεμελιωδών Δικαιωμάτων κατά την είσοδο στη χώρα (παρ.1, αρ. 49, Ν. 4960/2022 / Α’ 145/22.07.2022)

Επειδή, η Ειδική Επιτροπή για τη Συμμόρφωση με τα Θεμελιώδη Δικαιώματα που έχει συσταθεί στο Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου έχει ως αρμοδιότητα (παρ.1, αρ. 50, Ν. 4960/2022 / Α’ 145/22.07.2022) την παρακολούθηση των διαδικασιών και της εφαρμογής της εθνικής, ενωσιακής και διεθνούς νομοθεσίας στους τομείς της προστασίας των συνόρων.

Επειδή, εξετάζεται το ενδεχόμενο προσφυγής στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την εκκίνηση διαδικασίας επί παραβάσει κατά της Ελλάδας λόγω επαναπροωθήσεων και συστηματικών παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Επειδή, όσα αναφέρει ο κος Γκριμχέντεν δεν προσβάλλουν απλώς τις διεθνείς υποχρεώσεις της Ελλάδας, τραυματίζουν βαθιά την αξιοπιστία του ελληνικού κράτους, υπονομεύουν το κράτος δικαίου και αποδυναμώνουν τις βάσεις της ευρωπαϊκής έννομης τάξης.

Ερωτώνται οι αρμόδιοι Υπουργοί

1. Προτίθεται η κυβέρνηση να διερευνήσει σε βάθος τις καταγγελίες για παράνομες επαναπροωθήσεις και να δημοσιοποιήσει τα πορίσματα των ερευνών;
2. Ποια μέτρα έχουν ληφθεί για τη διασφάλιση της τήρησης του διεθνούς δικαίου στα σύνορα και τη λογοδοσία των εμπλεκόμενων αρχών;
3. Πώς αιτιολογείται η άρνηση της συνδρομής από τη Frontex στο περιστατικό του ναυαγίου στην Πύλο;
4. Σε ποιες ενέργειες σκοπεύει να προχωρήσει η κυβέρνηση για να αποκαταστήσει τη διεθνή εικόνα της χώρας και να ενισχύσει την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στα σύνορα;
5. Προτίθεται η κυβέρνηση να απαντήσει επισήμως στις δηλώσεις του Υπευθύνου Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Frontex;

Οι Ερωτώντες/ώσες Βουλευτές/ριες

Ψυχογιός Γεώργιος

Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος

Ακρίτα Ελένη (Έλενα)

Βέττα Καλλιόπη

Γαβρήλος Γιώργος

Γεροβασίλη Όλγα

Δούρου Ειρήνη (Ρένα)

Ζαμπάρας Μιλτιάδης

Μπάρκας Κωνσταντίνος

Παναγιωτόπουλος Ανδρέας

Παπαηλιού Γιώργος

Τσαπανίδου Παρθένα (Πόπη)

[1] https://wearesolomon.com/el/mag/format-el/erevnes/dioikitis-frontex-dimioyrgisame-aisthisi-atimwrisias-ellada/?mc_cid=563472f2f4&mc_eid=a268d739ad

[2] https://apnews.com/article/migration-european-union-greece-frontex-0fe75b634a8c2f3b0e37cc0d111c7065

[3] https://www.politico.eu/article/frontex-greece-punishment-migration-abuse-jonas-grimheden/?fbclid=IwY2xjawJ2-M1leHRuA2FlbQIxMQBicmlkETE4YTUzTVg4RFlOYjF2WW5ZAR5iHLltHrwAbnzSX4hIvBmNcPi-HNKA0YYqh4radKptOWaphYEfVdsyYWLIrA_aem_h8PdOUi29OrWY02LIxOr3w

[4] https://www.welt.de/politik/ausland/article255968162/Forderung-nach-Konsequenzen-Wie-Griechenland-mit-Pushbacks-die-EU-Grenzschuetzer-in-Rage-bringt.html?icid=search.product.onsitesearch

Το άρθρο Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ ζητά απαντήσεις από την κυβέρνηση μετά τα δημοσιεύματα MME και τις δηλώσεις του Υπεύθυνου της Frontex για παραβιάσεις δικαιωμάτων στα σύνορα και το ναυάγιο της Πύλου. Καμία έκπτωση στο κράτος δικαίου, πλήρης διαφάνεια και λογοδοσία και προστασία της ανθρώπινης ζωής. εμφανίστηκε πρώτα στο Γιώργος Ψυχογιός.

Ο βουλευτής Κορινθίας, τομεάρχης Μετανάστευσης και Ασύλου & Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Γιώργος Ψυχογιός, ήταν καλεσμένος στην εκπομπή “Πολιτική Ενότητα” του ρ/σ «Στο Κόκκινο 105,5» και τον Κώστα Σαββόπουλο. Ακολουθούν σημεία από τη συνέντευξη.

• Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ πρότεινε τη Λούκα Κατσέλη για την Προεδρία της Δημοκρατίας, πρόκειται για μια υπεύθυνη και συνεπή προσέγγιση στο ζήτημα με στόχο τη συνεννόηση με τις προοδευτικές δυνάμεις
• Η κυρία Κατσέλη διαθέτει τα απαραίτητα χαρακτηριστικά, όπως η προσήλωση στο κράτος δικαίου, η εφαρμογή πολιτικών κοινωνικής προστασίας, η μείωση των ανισοτήτων, καθώς και η διεθνής πρωτοβουλία και εμπειρία. Η απόφαση για την υποψηφιότητά της ελήφθη συλλογικά και ομόφωνα από την Πολιτική Γραμματεία του κόμματος
• Η ΝΔ επιχειρεί την εργαλειοποίηση του θέματος της προεδρικής εκλογής μέσω ονοματολογίας ενώ το ΠΑΣΟΚ έχει εγκλωβιστεί περιμένοντας τις κινήσεις του πρωθυπουργού.•
• Ο νόμος Κατσέλη -και ο συμπληρωματικός νόμο Σταθάκη- έσωσαν εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους και τα σπίτια τους.
• Ανάγκη για προοδευτική συνεργασία και δημιουργία μετώπων, ειδικά λόγω της ανόδου της ακροδεξιάς στην Ελλάδα, στο πρότυπο του «Λαϊκού Μετώπου» στη Γαλλία.
• Χρειάζεται συνεννόηση σε πέντε-έξι βασικά ζητήματα που απαιτούν άμεση δράση, όπως η υγεία, η παιδεία, η πολιτική προστασία, τα εργασιακά και η προστασία των ευάλωτων
• Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει τερματίσει την περίοδο της εσωστρέφειας και της τοξικότητας και διαθέτει ένα οργανωμένο πρόγραμμα με νομοθετικές προτάσεις και τροπολογίες με βασικό στόχο την αντιμετώπιση των κοινωνικών αναγκών, την καταπολέμηση της ακρίβειας, την ενίσχυση του συστήματος υγείας, την αντιμετώπιση των εργασιακών προβλημάτων και των γυναικοκτονιών.
• Η κυβέρνηση διάθεσε ελάχιστη χρηματοδότηση της πολιτικής προστασίας και της διαχείρισης της κλιματικής κρίσης από το Ταμείο Ανάκαμψης.
• Υπάρχουν πολλά ζητήματα στον τομέα αυτό όπως η υποστελέχωση των υπηρεσιών, η έλλειψη συντονισμού και η ανεπαρκής επένδυση σε έργα υποδομής και κυρίως ο μηχανισμός διάσωσης «Ερμής Θεοφάνης Θεοχαρόπουλος» που δημιουργήθηκε το 2022 και δεν έχει τεθεί σε πλήρη λειτουργία.
• Ένα πολύ μικρό ποσοστό (0,7%) των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης διατίθεται για την αναβάθμιση του σιδηροδρομικού δικτύου
• To προσφυγικό-μεταναστευτικό είναι Ευρωπαϊκό ζήτημα και χρειάζεται μια ανθρωπιστική και οργανωμένη προσέγγιση με σεβασμό στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια και το Διεθνές Δίκαιο, ενώ σχολίασε τις πρόσφατες αποφάσεις του ΕΔΔΑ.

Το άρθρο Γ. Ψυχογιός: Στόχος του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ η ανθρωπιστική διαχείριση της Κλιματικής Κρίσης, των Προσφυγικών Ροών και των Κοινωνικών Αδικιών εμφανίστηκε πρώτα στο Γιώργος Ψυχογιός.